TT

Tên bài

Tác giả

Tóm tắt nội dung

I

THỦY NÔNG – MÔI TRƯỜNG

1

Dự báo độ mặn nền trên các sông rạch mùa khô năm 2005 vùng ven biển ĐBSCL

 GS.TS. Lê Sâm;

 TS.Nguyễn Hữu Nhân;

 KS. Nguyễn Văn Sáng;

 KS. Trần Văn Tuấn

Dự báo độ mặn nền trên hệ thống sông rạch chủ yếu vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2005 sử dụng phần mềm HydroGis. Chương trình dự báo dựa trên 6 yếu tố: địa hình sông kênh và các ô đồng vùng hạ lưu sông Mêkong, nền khí hậu-thủy văn lưu vực sông Mêkông, nền khí hậu hải văn vùng biển Đông và biển Tây Nam Bộ, dao động triều tại các cửa sông Nam Bộ, quy luật vận hành của các công trình thủy lợi điều khiển dòng chảy, quá trình tích và thoát nước ngọt của mùa lũ năm trước đó tại Biển Hồ, các vùng trũng như: Đồng Tháp Mười, Tứ Giác Long Xuyên, Tây sông Hậu và các khu trũng thuộc lãnh thổ Campuchia nằm dọc sông Mêkông và sông Bassac.

Năm 2005, năm điển hình về hạn hán và mặn xâm nhập sớm, vào sâu trên hệ thống kênh rạch nội vùng. Tài liệu dự báo được phát báo tới các địa phương, giúp cho việc lập kế hoạch sản xuất nông nghiệp, thủy sản và giải pháp về nước sinh hoạt trong mùa kiệt năm 2005 ở vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.

2

Diễn biến mặn ĐâBSCL năm 2004

GS.TS. Lê Sâm;

KS. Nguyễn Văn Sáng;

KS. Nguyễn Đình Vượng

Mô tả tóm tắt diễn biến mặn Đồng bằng sông Cửu Long vào mùa khô kiệt năm 2004 với các đặc trưng nồng độ và thời gian lan truyền mặn trên hệ thống kênh rạch.

3

Đánh giá mặn xâm nhập vùng Tứ giác Long Xuyên qua mùa khô các năm 1999 đến 2003

GS.TS. Lê Sâm;

KS. Nguyễn Văn Sáng

Tứ giác Long Xuyên là một vùng đất thấp, kênh rạch chằng chịt chịu ảnh hưởng trực tiếp của thủy triều biển Tây từ kênh Cái Sắn đến Hà Tiên nên mặn có điều kiện xâm nhập sâu vào nội đồng qua hệ thống kênh rạch. Sự xâm nhập mặn đã ảnh hưởng đáng kể đến phát triển kinh tế - xã hội trong vùng, tuy nhiên đã tạo ra nền sinh thái đa dạng, tiềm năng lớn về phát triển nuôi trồng thủy sản. Bài viết trình bày kết quả giám sát diễn biến mặn mùa khô qua các năm từ 1999 đến 2003 vùng ven biển Tứ giác Long Xuyên. Đánh giá mức độ lan truyền mặn về trị số và diện tích theo không gian và thời gian. Bước đầu đề nghị việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất vùng ven biển nhằm khai thác, sử dụng tài nguyên nước mặn hợp lý, bền vững nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích canh tác.

4

Diễn biến chất lượng nước vùng ven biển từ Đà Nẵng đến Kiên Giang năm 2002 - 2003

GS.TS. Lê Sâm;

KS. Nguyễn Văn Sáng

Trình bày tóm tắt diễn biến chất lượng nước vùng ven biển từ Đà Nẵng đến Kiên Giang. Đánh giá chất lượng nước dựa trên những chỉ tiêu chủ yếu về ô nhiễm cho những khu vực điều tra chi tiết năm 2002 và 2003. Kiến nghị những giải pháp nhằm sử dụng nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt có hiệu quả.

5

Dự báo các tác động đến môi trường sinh thái sau khi xây dựng đê biển Nam Bộ

GS.TS. Trần Như Hối

Các tác động sau khi xây dựng đê biển Nam bộ thể hiện ở cả 2 mặt : (1) Diễn biến tích cực của môi trường sinh thái như: bảo vệ dân cư, phát triển kinh tế xã hội, tạo địa bàn định cư phân bố dân cư mới, tăng cường ổn định bờ biển… (2) Diễn biến phải hạn chế giảm thiểu của môi trường sinh thái như : những biến động về địa hình, địa mạo, dòng chảy, các hệ sinh thái …

6

Quản lý nguồn nước và phòng tránh giảm nhẹ thiên tai ở ĐBSCL

  PGS.TS.HoàngVăn Huân

Quản lý nguồn nước và phòng tránh giảm nhẹ thiên tai ở ĐBSCL có tác dụng tương hỗ lẫn nhau. Quản lý nguồn nước: nước mặt trong mùa lũ, mùa kiệt, nước biển, nước ngầm. Những vấn đề trên nếu làm tốt thì có tác dụng giảm nhẹ, phòng tránh thiên tai: lũ lụt, hạn hán, sạt lở, xâm nhập mặn, cháy rừng v.v... Báo cáo trình bày những vấn đề có liên quan trong khoa học quản lý nguồn nước và phòng tránh giảm nhẹ thiên tai ở ĐBSCL, vùng đất giàu tiềm năng nằm hạ nguồn sông Mê Kông.

7

Diễn biến mặn trước và sau khi xây dựng cống đập Ba Lai tỉnh Bến Tre

ThS. Trần Thị Xuân Mỹ; KS. Nguyễn Đình Vượng

Công trình cống đập Ba Lai tỉnh Bến Tre là một trong những hệ thống thủy lợi lớn nhất hiện nay ở Đồng bằng sông Cửu Long, nhiệm vụ chính là giải quyết vấn đề xâm nhập mặn, cải tạo môi trường nước mặn, ngăn không cho nước biển xâm nhập vào theo các hướng biển Đông, sông Ba Lai, sông Mỹ Tho và sông Hàm Luông bằng hệ thống đê bao và các cống, đập. Qua đánh giá về hiệu quả bước đầu công trình cho thấy sự cải thiện rõ nét trong diễn biến mặn và chất lượng nước, tuy nhiên cần có những giải pháp xây dựng đồng bộ, từng bước có chế độ vận hành cống hợp lý. Bài viết trình bày diễn biến mặn trước và sau khi xây dựng cống đập Ba Lai tỉnh Bến Tre.

8

Dòng chảy môi trường – Vấn đề đang được quan tâm đối với sông Mê Kông

ThS. Trịnh Thị Long

Quản lý và phát triển bền vững nguồn nước là một vấn đề quan trọng và phức tạp đối với cả nước giàu và nước nghèo. Đó là một thách thức về kỹ thuật và thường đòi hỏi sự cân bằng các yếu tố khác nhau để đạt được sự kết hợp tốt nhất trong việc xem xét các vấn đề về xã hội, kinh tế và chính trị. Môi trường được xem như là một vấn đề nền tảng vì nó thực sự là chìa khóa để quản lý nguồn nước bền vững. Sông Mêkông là một con sông lớn quốc tế. Việc khai thác, quản lý và phát triển bền vững nguồn tài nguyên này đang là mối quan tâm của nhiều quốc gia. Dòng chảy môi trường sẽ đảm bảo cho dòng sông khỏe mạnh cả về lượng và chất, là yếu tố sống còn để hệ sông ngòi hoạt động bình thường và bền vững, là yêu cầu thiết yếu đối với con người và hệ sinh thái. Bài viết giới thiệu về tầm quan trọng của việc sử dụng bền vững nguồn nước, giới thiệu khái niệm dòng chảy môi trường và các phương pháp luận đánh giá dòng chảy môi trường, trình bày mối liên kết động giữa hệ sinh thái và nước ở lưu vực sông Mêkông và tầm quan trọng của dòng chảy môi trường đối với ĐBSCL.

9

Nghiên cứu tính đa dạng của động vật phù du hồ Trị An

TS. Lương Văn Thanh; TS. Nguyễn Văn Khôi; CN. Dương Công Chinh

Việc nghiên cứu tính đa dạng của động vật phù du hồ Trị An, một trong các hồ lớn nhất của vùng miền Đông Nam Bộ, là nhiệm vụ quan trọng nhằm phát triển bền vững hệ sinh thái hồ từ đó có các kế hoạch khai thác sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước của các hồ này cho công tác phát triển kinh tế tổng hợp cho vùng này. Tác giả trình bày các kết quả nghiên cứu đo đạc trong những năm gần đây, đưa ra các nhận xét đánh giá và đề xuất một số kiến nghị phục vụ công tác quản lý, khai thác và sử dụng các hồ chứa một cách hiệu quả.

10

Nghiên cứu các tác nhân tác động tới môi trường nước đầm Đông Hồ và đề xuất các giải pháp kiểm soát ô nhiễm

TS. Lương Văn Thanh; ThS. Lê Thị Siêng;

KS. Lương Văn Khanh

Đầm Đông Hồ nằm phía Đông thị xã Hà Tiên với diện tích 1.384 ha có ý nghĩa rất lớn trong việc điều tiết nước, nuôi trồng và khai thác thủy hải sản trong lòng hồ, cấp nước cho phát triển nông nghiệp, tạo cảnh quan môi trường và phát triển du lịch. Do những tác động phức tạp của chế độ dòng chảy trong thời kỳ mùa lũ và những tác động của con người trong quá trình khai thác hồ đã gây bồi lắng lòng hồ, ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng tới hệ thủy sinh. Tác giả đã phân tích, đánh giá các tác nhân gây bồi lắng, ô nhiễm nguồn nước hồ và đề xuất các giải pháp kiểm soát ô nhiễm, chống bồi lắng và bảo vệ sinh thái đầm Đông Hồ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và du lịch.

11

Sơ bộ tính toán hệ số cấp, hệ số thoát phục vụ nuôi tôm vùng ven biển ĐBSCL

ThS. Ngô Xuân Hải;

KS. Nguyễn Văn Hưng; KS. Nguyễn Văn Có;
KS. Nguyễn Quốc Toản; KS. Ngô Xuân Hưng

Lựa chọn vùng nuôi thích hợp, tính toán hệ số cấp và hệ số thoát đúng liên quan trực tiếp tới kinh phí đầu tư và hiệu quả đầu tư phục vụ nuôi tôm vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.

12

Ảnh hưởng của nước thải thành phố đến độ hòa tan của oxy trong nước sông Sài Gòn

ThS. Trịnh Thị Long; ThS. Phạm Đức Nghĩa;
KS. Lê Văn Kiệm;

KS. Nguyễn Minh Trung

Oxy tối cần thiết cho tất cả các loài thủy sinh. Oxy hòa tan trong nước sẽ tham gia vào quá trình trao đổi chất, duy trì năng lượng cho quá trình phát triển, sinh sản và tái sản xuất cho các vi sinh vật sống dưới nước. Xác định nồng độ oxy hòa tan là nền tảng để đánh giá chất lượng nước bởi vì oxy tham gia hoặc ảnh hưởng tới hầu hết tất cả các quá trình sinh học và hóa học trong nước, là cơ sở để xác định nhu cầu oxy sinh học (BOD), đánh giá mức độ ô nhiễm bởi các chất hữu cơ của nguồn nước, xác định khả năng tự làm sạch của dòng nước. Bài viết trình bày phương pháp và kết quả khảo sát sự hòa tan của oxy hay nồng độ oxy hòa tan (DO) dọc sông Sài Gòn từ Rạch Tra đến Vàm Thuật và từ Vàm Thuật tới cầu Bến Phân nhằm đánh giá ảnh hưởng của nước thải thành phố, từ hệ thống kênh tiêu Tham Lương – Bến Cát – Rạch Nước Lên, tới chất lượng nước sông Sài Gòn thông qua chỉ số DO, đồng thời kiến nghị các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước sông Sài Gòn.

13

Thiết kế quy hoạch đê bao chống lũ tháng 8 - bài toán đặt ra trong chương trình dân sinh vùng lũ ĐTM – tỉnh Long An

 ThS.Nguyễn Đình Vượng;

 ThS. Nguyễn Văn Lân

Vùng Đồng Tháp Mười hàng năm đều bị ngập lũ trên diện rộng, việc xây dựng các tuyến đê bao chống lũ tháng 8 nhằm bảo vệ thu hoạch an toàn lúa Hè Thu là vấn đề cấp bách hiện nay, song nếu lấy lũ năm 2000 làm chuẩn thì đắp đê đến cao trình bao nhiêu, nên bao khép kín từng vùng ở mức độ nào, bao nhiêu ha là vừa, cao trình các đê bao này thay đổi như thế nào trong vùng. Trên cơ sở quy hoạch phát triển nông nghiệp của vùng đến năm 2010, cần thiết làm rõ khu vực nào cần đắp đê bao, khu vực nào không nên làm. Bài viết trình bày thiết kế quy hoạch đê bao chống lũ tháng 8, bài toán đặt ra trong chương trình dân sinh vùng lũ ở Đồng Tháp Mười.

14

Một số kết quả bước đầu nghiên cứu sự lan truyền nước thải
TP. Hồ Chí Minh đến các nhà máy nước trên sông Đồng Nai

KS. Huỳnh Chức;

 TS. Tăng Đức Thắng

Bài viết này sẽ giới thiệu một số kết quả bước đầu nghiên cứu lan truyền nước thải từ thành phố Hồ Chí Minh lên các nhà máy nước trên sông Đồng Nai. Kết quả tính toán đã chỉ ra rằng nước thải có khả năng đe dọa các nguồn nước cấp trên sông Sài Gòn, ngấp nghé đến các nhà máy nước trên sông Đồng Nai. Các kết quả này cũng phù hợp với một vài nghiên cứu trước đây.

15

Nghiên cứu ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến việc vận hành các hệ thống tưới tiêu ở Đồng bằng sông Cửu Long. Một trường hợp nghiên cứu điển hình ở hệ thống ngọt hóa Gò Công

TS. Võ Khắc Trí;

ThS. Phạm Đức Nghĩa

Trong vòng vài thập kỷ qua, sản lượng về nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã gia tăng một cách nhanh chóng. Một trong những lý do chính cho sự thành công này là các hệ thống công trình thủy lợi đã được xây dựng để tưới tiêu cho cây trồng. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, các xung đột về sử dụng nguồn nước cũng đã nảy sinh khi sự đa dạng hóa cây trồng và vật nuôi đã trở thành một nhu cầu cần thiết cho việc phát triển kinh tế bền vững ở ĐBSCL. Do đó cần phải nghiên cứu mối liên hệ giữa các yếu tố tác động để nhằm tìm ra một giải pháp hợp lý cho việc vận hành các hệ thống ở ĐBSCL.

Sông cửa Tiểu và cửa Đại là 2 nhánh sông chính của sông Tiền chảy ra biển bị ảnh hưởng của xâm nhập mặn do tác động của triều biển Đông. Từ 2 cửa sông này hàng năm trong mùa khô, mặn xâm nhập vào sông Tiền lên đến Mỹ Tho vào khoảng 50 đến 60 km. Trong khi đó hệ thống ngọt hóa Gò Công nằm ven biển Đông với diện tích khoảng 54.000 ha trồng lúa đã sử dụng nguồn nước ngọt cũng như cần phải kiểm soát nước mặn từ nhánh sông này. Một số các kết quả nghiên cứu về quan hệ giữa độ mặn và chế độ dòng chảy, về sự vận hành các cống điều tiết nước trong mùa khô đã được trình bày trong báo cáo này.

II

CHỈNH TRỊ SÔNG – BẢO VỆ BỜ SÔNG, BỜ BIỂN – PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI

16

Cơ sở khoa học các giải pháp bảo vệ bờ khu vực cửa sông, ven biển Nam bộ

PGS.TS.Hoàng Văn Huân

Trên cơ sở phân tích đặc điểm sạt lở bồi tụ bờ, cửa sông, ven biển khu vực Nam Bộ, báo cáo đã trình bày các tiếp cận phương pháp nghiên cứu và các giải pháp bảo vệ bờ. Các giải pháp bảo vệ bờ được đề cập dựa trên khoa học công nghệ trong nghiên cứu, thiết kế, thi công với việc ứng dụng công nghệ mới, vật liệu mới. Bên cạnh đó các nghiên cứu quy hoạch chỉnh trị bảo vệ bờ cho một số khu vực đại diện cho các vùng cửa sông ven biển Nam bộ được đề cập như là một ứng dụng thực tế trong sản xuất.

17

Nghiên cứu tính toán đặc trưng sóng tần suất hiếm khu vực cửa sông Cửu Long

PGS.TS.Hoàng Văn Huân   

TS. Nguyễn Hữu Nhân;
ThS. Nguyễn Anh Tiến; KS. Hoàng Đức Cường

Bài viết phân tích ý nghĩa quan trọng của các đặc trưng sóng ở khu vực cửa sông Cửu Long và so sánh các số liệu thực đo với kết quả tính toán sóng của mô hình toán RCPWAVE.

18

Diễn biến lưu lượng lũ lớn nhất hàng năm và thời gian duy trì mực nước lũ ở các cấp báo động tại trạm thủy văn Tân Châu và Châu Đốc trong giai đoạn 1978 - 2003

PGS. TS. Lê Mạnh Hùng; KS. Nguyễn Tuấn Long

Lũ và thiệt hại do lũ ở ĐBSCL trong những năm qua đang có chiều hướng gia tăng. Để thấy được đâu là nguyên nhân gây ra vấn đề trên chúng tôi đã tiến hành xem xét xu thế diễn biến lưu lượng lũ lớn nhất hàng năm và thời gian duy trì mực nước lũ ở các cấp báo động, giai đoạn 1978-2003, tại Tân Châu và Châu Đốc, hai cửa chính dẫn lũ vào ĐBSCL.

19

Công thức kinh nghiệm tính tốc độ xói lở bờ đoạn sông Tiền khu vực Thường Phước – tỉnh Đồng Tháp

PGS.TS. Lê Mạnh Hùng; KS. Đặng Thị Bích Ngọc

Xác định tốc độ xói lở bờ sông là một trong những công việc quan trọng giúp chúng ta nhìn nhận trước những diễn biến trong tương lai từ đó đề ra được các giải pháp ứng phó kịp thời.

Hiện tượng xói lở bờ sông Tiền khu vực Thường Phước đã, đang và sẽ còn diễn ra với mức độ rất lớn, nó không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho khu vực này mà còn gây ra những diễn biến bất lợi cho thị trấn Tân Châu, thị trấn Hồng Ngự và nhiều khu vực khác. Vì vậy việc biết trước diễn biến xói lở bờ khu vực Thường Phước sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Trên cơ sở một số năm tài liệu đo đạc tại khu vực này, chúng tôi tiến hành xây dựng công thức kinh nghiệm tính tốc độ xói lở bờ làm cơ sở cho công tác dự báo biến hình lòng dẫn khu vực này theo thời gian.

20

Phương pháp gần đúng xác định vận tốc trung bình thủy trực, vận tốc trung bình mặt cắt cho đoạn sông thẳng

PGS.TS. Lê Mạnh Hùng; KS. Huỳnh Đăng Khánh

Bài viết giới thiệu một phương pháp tính toán vận tốc trung bình thủy trực và vận tốc trung bình mặt cắt của dòng chảy trên đoạn sông thẳng dựa trên hình dạng mặt cắt ngang sông, hệ số nhám n và độ dốc thủy lực J. So sánh với số liệu thực đo bằng máy ADCP, phương pháp tính toán bảo đảm độ chính xác có thể chấp nhận được.

21

Xói bồi lòng dẫn hệ thống sông ở ĐBSCL và định hướng các giải pháp phòng chống

PGS.TS. Lê Mạnh Hùng; ThS. Hoàng Trọng Phồn

Hiện tượng xói bồi lòng dẫn hệ thống sông ở ĐBSCL đã và đang gây ra nhiều thiệt hại, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của nhân dân trong vùng. Chính vì vậy việc nghiên cứu giải pháp phòng chống, ngăn chặn xói bồi gây hại là hết sức cần thiết. Nội dung chủ yếu của bài viết là phân tích các loại hình xói bồi, từ đó định hướng các giải pháp phòng chống.

22

Cải tiến công thức Pôpốp dự báo sạt lở bờ sông Cửu Long theo “Năng lượng dòng chảy lũ”

ThS.NCS.Đinh Công Sản

Dựa trên quan niệm về “năng lượng đơn vị” của dòng chảy sông và giả thiết năng lượng dòng chảy lũ là nguyên nhân chính và tỷ lệ với tốc độ sạt lở bờ sông trung bình, tác giả đề xuất công thức tính toán dự báo tốc độ sạt lở bờ sông Tiền, khu vực Thường Phước - Hồng Ngự - Đồng Tháp theo năng lượng dòng chảy đỉnh lũ nhằm cải tiến công thức dự báo của Pôpốp. Công thức mới đưa ra vấn đề nếu dự báo được dòng chảy lũ và triều thì cũng dự báo được tốc độ sạt lở bờ sông.

23

Hình thái mặt cắt dòng sông Gành Hào – sông chịu ảnh hưởng chính của thủy triều biển Đông

ThS.NCS.Đinh Công Sản

Hình thái mặt cắt dọc sông Gành Hào-sông chịu ảnh hưởng chính của thủy triều biển Đông được nghiên cứu thông qua tài liệu địa hình thực đo năm 1992. Kết quả nghiên cứu cho thấy chiều sâu lớn nhất và trung bình của lòng dẫn tăng dần ra biển, hoàn toàn khác biệt với quy luật thay đổi chiều sâu của sông Cửu Long - sông chịu ảnh hưởng của cả dòng chảy thượng nguồn và thủy triều biển Đông.

24

Sự thay đổi hướng dòng chảy và ảnh hưởng của nó đến chiều sâu hố xói cục bộ trong công trình kè bảo vệ bờ

ThS.NCS.Đinh Công Sản

Trong đoạn sông cong hoặc gấp khúc, bờ sông không thể xói lở hoặc đã có công trình kè bảo vệ bờ, chiều sâu hố xói lớn nhất trong khu vực phụ thuộc vào độ lớn của góc tạo bởi hướng dòng chảy đến và hướng của bờ sông. Bài viết xác định biểu thức tính toán chiều sâu lớn nhất của hố xói cục bộ tại chân công trình kè khi biết hướng cho trước của dòng chảy đến và hướng của bờ sông.

25

Áp dụng mô hình VRSAP tính thủy lực lưu vực sông Hương, Thừa Thiên Huế

TS. Phan Anh Tuấn

Bài viết trình bày kết quả việc áp dụng mô hình VRSAP để mô phỏng lại trận lũ lịch sử tháng 11/1999, từ đó tính toán khả năng cắt lũ cho thành phố Huế của các công trình hồ chứa Tả Trạch và Hữu Trạch trên thượng nguồn sông Hương.

26

Nghiên cứu dòng chảy trong đoạn sông Gành Hào bằng mô hình toán số 2DH

TS. Huỳnh Thanh Sơn

Bài viết giới thiệu việc nghiên cứu tính toán trường dòng chảy không ổn định bằng mô hình RMA2 hai chiều ngang (2DH) áp dụng cho đoạn sông Gành Hào chảy qua thị trấn Gành Hào huyện Đông Hải tỉnh Bạc Liêu.

27

Nghiên cứu lưu lượng tạo lòng và phương pháp tính lưu lượng tạo lòng cho sông chịu ảnh hưởng thủy triều

PGS. Lê Ngọc Bích

Trên cơ sở giới thiệu những khái niệm cơ bản về lưu lượng tạo lòng sông, về các nhân tố ảnh hưởng đến lưu lượng tạo lòng, và quan hệ giữa lưu lượng tạo lòng và lưu lượng ngang bãi . Lưu lượng ứng với một tần suất nào đó tương đương với lưu lượng tạo lòng. Tác giả giới thiệu phương pháp tính lưu lượng tạo lòng cho các sông đào nhân tạo và các sông chịu ảnh hưởng thủy triều ở Đồng bằng sông Cửu Long.

28

Nghiên cứu hình thái sông thủy triều vùng bán đảo Cà Mau – Nam bộ

PGS. Lê Ngọc Bích; PGS.TS. Lê Mạnh Hùng;
ThS. Đinh Công Sản;

KS. Nguyễn Tuấn Long

Trên cơ sở phân tích các tài liệu cơ bản thực đo, ảnh viễn thám và kết quả điều tra dân gian bước đầu các tác giả đã khái quát những nét đặc thù riêng về quy luật hình thái của sông thủy triều, làm cơ sở khoa học cho công tác chỉnh trị ổn định và khai thác các dòng sông thủy triều, đặc biệt là đặt nền móng cho bước nghiên cứu tiếp theo về quy luật của các sông thủy triều ở vùng bán đảo Cà Mau – Nam Bộ.

29

Điều kiện địa chất, địa hình, địa mạo và tính ổn định lòng sông Lại Giang – tỉnh Bình Định

PGS. Lê Ngọc Bích;

PGS. TS.Đặng Hữu Diệp; PGS. TS. Lê Mạnh Hùng

Bài viết giới thiệu khái quát những đặc điểm của điều kiện địa chất, địa hình, địa mạo có liên quan đến diễn biến lòng sông và tính ổn định lòng sông Lại Giang– tỉnh Bình Định.

30

Nghiên cứu xác lập loại hình lòng dẫn của sông Cửu Long

PGS. Lê Ngọc Bích

Tác giả tiến hành nghiên cứu các đặc thù về điều kiện tự nhiên của sông Cửu Long. Nghiên cứu các đặc thù về đặc trưng của dòng sông Cửu Long. Nghiên cứu phân tích làm sáng tỏ các nguyên nhân và điều kiện hình thành loại hình lòng dẫn của sông Cửu Long… Trên cơ sở đó tiến hành qui nạp và xác lập loại hình lòng dẫn của sông Cửu Long.

31

Diễn biến lòng dẫn và đặc trưng hình thái của các sông phân, hợp lưu với hệ thống sông Sài Gòn – Đồng Nai khu vực
TP. Hồ Chí Minh

TS. Nguyễn Thế Biên

Bài viết này trình bày một số kết quả nghiên cứu về diễn biến lòng dẫn và các đặc điểm hình thái của các sông là phân, hợp lưu với sông Sài Gòn thuộc khu vực thành phố Hồ Chí Minh. Những nhánh sông phân, hợp lưu này đã tác động rất mạnh đến lòng dẫn, các đặc điểm hình thái sông Sài Gòn, ảnh hưởng mạnh đến chế độ thủy văn, đặc biệt là sông Nhà Bè, đoạn phân, nhập lưu lớn nhất của hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai.

32

Phân tích kết quả khảo sát khí tượng, hải văn, bùn cát vùng các cửa sông Cửa Tiểu và Định An

TS. Nguyễn Thế Biên

Bài viết này trình bày một số kết quả phân tích số liệu quan trắc khí tượng - thủy văn, hải văn: dòng chảy ven bờ, sóng biển vùng các cửa sông Cửa Tiểu và Định An (Đồng bằng sông Cửu Long) nhằm cung cấp tài liệu để nghiên cứu và thiết lập mô hình toán để tính các yếu tố động lực vùng cửa sông.

III

XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH - MÔ HÌNH TOÁN TÀI NGUYÊN NƯỚC

33

Tràn Labyrinth, hiệu quả nâng cao khả năng thoát lũ và điều kiện ứng dụng

ThS. Nguyễn Phú Quỳnh;

TS. Tăng Đức Thắng

Tràn labyrinth có mặt bằng hình gấp khúc (zíc zắc) nhằm kéo dài đường tràn nước dài hơn tràn thẳng. Trong điều kiện thích hợp lưu lượng xả qua tràn có thể tăng lên gấp 5 lần so với tràn thẳng có cùng khẩu độ. Chính vì ưu điểm nổi bật này, với yêu cầu cần nâng cao khả năng tích nước và an toàn xả lũ hồ chứa như hiện nay, việc ứng tràn Labyrinth đối với một số hồ chứa là rất hợp lý. Trên thế giới đã và đang ứng dụng kiểu tràn này tương đối nhiều đặc biệt là Mỹ, còn Việt Nam thì chưa có công trình nào. Bài viết này tác giả trình bày một số nét chính về các hình thức cấu tạo, lưu lượng qua tràn và điều kiện ứng dụng thích hợp tràn labyrinth.

34

Tính toán thành phần nguồn nước, những phát triển mới và mở rộng ứng dụng

GS.TSKH.Nguyễn Ân Niên

TS. Tăng Đức Thắng

Từ khi đặt bài toán về thành phần nguồn nước vào 1996 đến nay đã có phát triển nhanh về đánh giá cường độ nguồn, về phương pháp giải để đảm bảo tính bảo tồn nghiêm ngặt, về tuổi nguồn và phổ của nó trong không gian... Tính toán thành phần nguồn nước được ứng dụng rộng rãi và có hiệu quả trong lĩnh vực môi trường, định chất lượng nguồn nước (mặn, chua phèn, ô nhiễm...) và trong quản lý tổng hợp nguồn nước cho các đối tượng khác nhau (lưu vực sông, vùng ngập lụt, nơi nuôi trồng thủy sản ven biển v.v...).

35

Giới thiệu bộ chương trình KOD.WP tính thành phần nguồn nước và lắng đọng phù sa trên đồng

GS. TSKH Nguyễn Ân Niên;

ThS. NCS. Đỗ Tiến Lanh; TS. Nguyễn Văn Hạnh

Trên cơ sở cải tiến sơ đồ tính truyền chất của Bùi Việt Hưng và Nguyễn Ân Niên xây dựng chương trình tính liên hợp với phần mềm KOD.GIS tính thủy lực để giải bài toán 1D+ về thành phần nguồn nước (từ đó suy ra độ mặn, độ ô nhiễm …) và lắng đọng phù sa trên đồng. Chương trình sẽ được thử nghiệm tính cho Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và Tứ giác Long Xuyên nói riêng.

36

Tuổi của nguồn nước và biến đổi trong không gian

GS. TSKH. Nguyễn Ân Niên;

TS. Tăng Đức Thắng; ThS. Hồ Trọng Tiến

Bài viết đưa ra một cách khác tính chi tiết tuổi nguồn nước và từ đó đưa khái niệm về hàm phân bố tỉ lệ nguồn nước. Một số ví dụ cho thấy phổ phân bố mật độ tỉ lệ nguồn nước có thể là một dạng phổ vạch hoặc phổ phân bố liên tục. Dạng phổ này phụ thuộc vào đặc tính và mức độ tác động của các nguồn nước, từ đó mở ra một hướng ứng dụng mới.

37

Cải tiến sơ đồ KOD.01 với việc áp dụng kỹ thuật thông tin địa lý (GIS) và công nghệ thông tin ứng dụng trong tính lũ ở ĐBSCL

ThS. NCS. Đỗ Tiến Lanh; KS. Nguyễn Văn Minh

Trên cơ sở áp dụng kỹ thuật thông tin địa lý và công nghệ thông tin để cải tiến sơ đồ KOD.01 về tổ chức dữ liệu và giao diện của chương trình, tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng mô hình trong nghiên cứu khoa học và phục vụ sản xuất. Chương trình được áp dụng cho tính toán lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long.

38

Hệ số khuếch tán đứng và sức tải phù sa của dòng chảy

ThS. NCS. Đỗ Tiến Lanh

Hệ số khuếch tán đứng ez ít được đề cập đến trong các công trình nghiên cứu về dòng chảy trong lúc vai trò của nó rất lớn trong việc phân bố phù sa và khuếch tán nhiệt, chất – Bài viết đưa ra một cách xác định ez từ kết quả đo đạc mạch động lưu tốc theo chiều đứng và phân tích thứ nguyên. Từ kết quả đó đưa ra phương pháp tính sức tải phù sa và trị số của nó.

39

Về sức tải phù sa và biến đổi phương trình vận chuyển phù sa hạt rời

ThS. NCS. Đỗ Tiến Lanh; GS.TSKH. Nguyễn Ân Niên

Phương trình vận chuyển phù sa bài toán một chiều khá phức tạp và rất khó để mô hình hóa nếu không xét thêm chuyển động theo chiều đứng. Cần xây dựng một phương trình trao đổi phù sa cho bài toán 1D+ mở rộng cho vùng tràn lũ dựa trên sức tải phù sa và quá trình lắng đọng hay xói lòng dẫn không có mặt biến số không gian theo chiều đứng. Bài viết là một nghiên cứu theo chiều hướng đó.

40

Mô hình thủy lực hai chiều: ứng dụng cho việc định tính xác định tỷ lệ phân dòng vào

PGS. TS. Nguyễn Tất Đắc;

 ThS. Bùi Việt Hưng

Việc quy đổi không gian ba chiều nhiều tác động thành một chiều với các thông số mô phỏng một số tác động chính, kết quả của mô hình một chiều chưa thật hoàn toàn xác thực. Ngày nay, nhiều mô hình hai, ba chiều mô tả đầy đủ và cụ thể hiện tượng tự nhiên ra đời và đạt được kết quả khá chính xác và khách quan. Tuy nhiên với bài toán mạng lớn mang tính chất quy hoạch và dự báo, bài toán một chiều vẫn được sử dụng rộng rãi do tính bền vững của mô hình và hệ thống số liệu đo đạc trong vùng thuận lợi cho việc điều chỉnh và kiểm chứng. Để cải tiến và nâng cao độ chính xác mô hình truyền chất một chiều trong [1] chúng tôi đã xác lập lý thuyết toán học xác định nồng độ tại các nhánh ra tại một nút sông, trong đó có hai hệ số là tỷ lệ lưu lượng đổ vào của nhánh vào và hệ số phân dòng của nhánh vào hay tỷ lệ lưu lượng của nhánh vào đổ vào các nhánh ra. Với việc mô hình hóa nút dòng chảy bằng mô hình hai chiều. Chúng tôi tính toán định tính xác định tỷ lệ phân dòng của nhánh vào đổ vào các nhánh ra, bổ sung cách tính hệ số này cho bài báo trước [1].

41

Xây dựng một sơ đồ tính truyền chất 1D trên cơ sở hàm Spline bậc 2

GS. TSKH. Nguyễn Ân Niên;

ThS. Bùi Việt Hưng

Trong việc giải bài toán truyền chất một chiều, phương pháp sai phân hữu hạn có nhiều lợi thế. Sau việc giải bài toán thủy lực độc lập để xác định đặc trưng dòng chảy (lưu lượng, mực nước…) ta giải phương trình truyền chất bằng cách phân rã thành phương trình tải và phương trình khuếch tán. Nghiệm của phương trình tải đóng vai trò chính và phương trình khuếch tán được giải trên nền nghiệm này, nói chung chỉ vi chỉnh lại nghiệm đó để cho lời giải cuối cùng. Chúng tôi đề xuất việc giải phương trình tải dùng hàm spline bậc 2 để khắùc phục một số nhược điểm của sơ đồ hiện dùng.

42

Tính toán phân bố nước ở nút sông

ThS. Bùi Việt Hưng

Để nâng cao độ chính xác tính toán truyền chất nói chung và truyền mặn nói riêng cần phải xác định việc phân bố nước của các nhánh vào ở các nhánh chảy ra tại nút sông. Việc đó rất khó đối với mạng lưới sông phức tạp vì phải giải bài toán 3-D cho toàn bộ lưới sông và tuy về lý thuyết có thể thực hiện được như