Khoa học
công nghệ thủy lợi
phục vụ
phát triển bền vững
Tin tức > Tin hoạt động viện
Cảnh báo lũ sớm cho ĐBSCL với WISDOM
Dùng WISDOM, người dân biết nước lũ đang ở đâu, khi nào ảnh hưởng trực tiếp đến mình, ngoài ra còn biết được sự xâm mặn ở mức độ nào, ô nhiễm về môi trường ra sao.

Đây là công trình do TS Võ Khắc Trí, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam phối hợp với Bộ Khoa học – Công nghệ Việt Nam và Bộ liên bang Giáo dục và Nghiên cứu của CHLB Ðức (BMBF) thực hiện.

tg1797khoa1.jpg
Cảnh báo lũ sớm cho ĐBSCL với WISDOM.


Đưa ra cảnh báo sớm

Dù có đã có nhiều nỗ lực trong việc dự đoán, giảm nhẹ tác động do lũ, nhưng việc dự báo sớm với độ chính xác cao để chủ động trong việc phòng chống lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) luôn là vấn đề nan giải cho các nhà quản lý và nhà khoa học.

Trước đây, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam, Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ, Ủy ban sông Mê Kông, Phòng địa tin học và viễn thám thuộc Viện Vật lý TP.HCM... có những nghiên cứu thực địa rất tỉ mỉ về ĐBSCL. Đặc biệt các số liệu điều tra cơ bản, khảo sát thực địa, bản đồ chuyên ngành, ảnh viễn thám, ảnh máy bay, các phần mềm chuyên dụng liên quan đến nguồn nước. Tuy nhiên do đặc thù hoạt động khá riêng lẻ của các tổ chức này, nên kho dữ liệu quý giá trên được lưu giữ tản mạn ở nhiều đơn vị và không thể khai thác hiệu quả.

Vì vậy, theo TS Trí, việc xây dựng hệ thống thông tin liên quan tài nguyên nước ở ÐBSCL (WISDOM), ngoài tận dụng, tổng hợp các thông tin đã được nghiên cứu đã có, sẽ kết hợp với các trạm quan trắc tự động tại các khu vực trọng yếu như vùng thượng lưu, vùng xung yếu, cửa sông và ảnh chụp vệ tinh để phân tích.

Trong giai đoạn đầu đến hết năm 2010, các trạm quan trắc sẽ tự động cập nhật dữ liệu về máy chủ đặt tại trung tâm. Các số liệu này, cùng với cơ sở dữ liệu đã có từ các công trình nghiên cứu trước đó sẽ được phân tích, để đưa ra các cảnh báo sớm vùng sẽ bị ảnh hưởng với các mức thời gian 24 giờ; 48 giờ, 72 giờ... và được đưa lên website, hoặc cảnh báo qua tin nhắn trên điện thoại di động để người dân có thể đề phòng thiệt hại.

TS Trí cũng cho biết, thời gian tới, hệ thống này sẽ được kết nối với vệ tinh Vinasat-1 để việc truyền thông tin được thuận tiện và nhanh hơn, cũng như có thể đến với nhiều người hơn.

Ông Lê Văn Chố, Phó giám đốc Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ, cho biế: thời gian tới sẽ có hàng trăm trạm quan trắc tự động đo đạt, truyền số liệu... về trung tâm kết hợp với các dữ liệu đã nghiên cứu trước đó để đưa ra các các cảnh báo sớm, chủ động với lũ, nhiễm mặn, giảm thấp nhất thiệt hại về người và của do lũ.

Chủ động đối phó

Không chỉ quản lý, đưa ra phân tích cảnh báo về tài nguyên nước nhờ thông tin viễn thám, đánh giá nguy cơ của lũ lụt và hạn hán, phân tích chất lượng nước... WISDOM còn là một hệ thống thông tin tổng hợp, gồm nhiều dữ liệu liên ngành: quan sát trái đất và hệ thống thông tin địa, đô thị hóa, bồi đắp trầm tích, ô nhiễm nguồn nước từ chất bảo vệ thực vật, xã hội học.

Bởi lẽ, WISDOM là nơi lưu giữ thông tin liên ngành, cho phép cập nhật thông tin liên tục và hỗ trợ quá trình ra quyết định và quy hoạch. Qua cơ sở dữ liệu chứa thông tin còn cho phép người sử dụng đặt câu hỏi như: “Cho tôi biết khu vực dân cư phân bố sẽ bị lũ dâng 0,5m trong vòng 24 giờ tới?”, hay “Hãy chỉ ra những vùng sẽ bị nhiễm mặn trong 72 giờ?”... Lúc đó, WISDOM sẽ đưa ra câu trả lời về mức độ ảnh hưởng. Do vậy WISDOM còn là nơi giao lưu trực tuyến để biết câu trả lời cho từng lĩnh vực, công việc cụ thể. Qua WISDOM, người dân dễ dàng biết được khu vực mình quan tâm có bị ảnh hưởng hay không, để có cách chủ động đối phó, di dời.

“Với hệ thống thông tin WISDOM, người ra quyết định trong việc quy hoạch không cần có nhiều kiến thức về GIS (hệ thống thông tin địa lý toàn cầu) và công nghệ thông tin vẫn sử dụng được dễ dàng. Cung cấp những công cụ hữu ích trong việc quy hoạch, được xem là công cụ định vị toàn cầu nhỏ cho ÐBSCL”, TS Trí nhận xét.

Tháng 10/2005, Bộ KH-CN Việt Nam (MOST) và Bộ Liên bang về Giáo dục và Nghiên cứu cộng hòa liên bang Đức (BMBF), đã ký kết hợp khoa học, công nghệ trong lĩnh vực công nghệ nước và môi trường. Đã có 10 dự án về hai lĩnh vực này được triển khai tại Việt Nam từ 2005 – 2013 tại các địa phương Hà Nội, Quảng Ninh, TP.HCM. ĐBSCL như: chiến lược, biện pháp phục hồi, ổn định và quản lý bền vững các hồ ở Hà Nội; xây dựng hệ thống thông tin liên quan tài nguyên nước ở ÐBSCL (WISDOM) phát triển đô thị có hiệu quả về năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu tại TP.HCM; khai thác mỏ và môi trường ở Quảng Ninh; xử lý nước thải kết hợp với bổ sung nhân tạo nguồn nước ngầm... Đến nay, nhiều dự án đã mang lại hiệu quả thiết thực phục vụ đời sống người dân, và cũng thông qua các dự án, nhiều nghiên cứu sinh của Việt Nam đã được cử đi du học tại các trường danh tiếng ở CHLB Đức.

Võ Ánh
Các tin Tin hoạt động viện khác
Ngày 05/11/2011 tại Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, TPHCM) đã tổ chức hội thảo khoa học trao đổi về kết quả thực hiện đề tài khoa học công nghệ cấp Bộ "Nghiên cứu giải pháp xây dựng và nâng cấp các công trình kiểm soát mặn ĐBSCL nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu".
Ngày 15/02/2012 tại Kiên Giang, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam đã phối hợp với UBND Tỉnh Kiên Giang tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề Nghiên cứu xây dựng đê biển vịnh Rạch Giá – Kiên Giang.
Ngày 19/5/2012 tại TP. Hồ Chí Minh, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam đã tổ chức Lễ bảo vệ luận án Tiến sĩ kỹ thuật cho nghiên cứu sinh Nguyễn Phú Quỳnh với đề tài "Nghiên cứu tính toán hợp lý dòng chảy qua cống và bờ bao vùng ngập lũ (ứng dụng cho vùng Tứ giác Long Xuyên)".
Ngày 24/9/2011, tại trụ sở Viện KHTL miền Nam, đoàn công tác gồm lãnh đạo các Tập đoàn kinh tế và các Công ty lớn của Nhật Bản đã đến thăm và làm việc với Viện. Đoàn do GS. Shigeru Ito, Khoa Quy hoạch đô thị, Đại học Waseda, làm trưởng đoàn.
Ngày 21/9/2011 tại TP.HCM, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam đã tiếp và làm việc với Đoàn JICA (Nhật bản) do Ông Misaki Takahito, Cố vấn trưởng/chuyên gia quản lý thủy lợi, dẫn đầu.
Ngày 16/9/2011, Viện Khoa học Thuỷ lợi miền Nam đã tổ chức lễ trao bằng Tiến sỹ cho tân Tiến sỹ Nguyễn Kế Tường. Tới dự buổi lễ có PGS.TS Lê Manh Hùng - Giám đốc Viện Khoa học Thuỷ lợi Việt Nam, PGS.TS. Tăng Đức Thắng - Phó Giám đốc Viện Khoa học Thuỷ lợi Việt Nam kiêm Viện trưởng Viện Khoa học Thuỷ lợi miền Nam
Ngày 30/6/2011, tại Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam đã họp Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước để đánh giá kết quả đề tài KHCN độc lập cấp Nhà nước “Nghiên cứu đề xuất các giải pháp chống ngập cho Tp. Hồ Chí Minh”
Ngày 16 và 22 tháng 4 năm 2011, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam đã tổ chức nghiệm thu chính thức các đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở do Viện thực hiện trong 2 năm 2009-2010. Sau đây là một số thông tin chính về kết quả nghiệm thu:
Ngày 3/4/2011, tại Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam đã diễn ra buổi họp Hội đồng nghiệm thu KHCN cấp Nhà nước đề tài “Đánh giá suy thoái môi trường trong quá trình chuyển đổi đất nông lâm sang nuôi trồng thuỷ sản ở các huyện ven biển Đồng bằng sông Cửu long và đề xuất các giải pháp sử dụng bền vững tài nguyên đất”.
Ngày 2-11, Hội Thủy lợi TP.HCM đã có buổi báo cáo khoa học về quy hoạch tổng thể chống triều cường gây ngập úng cho TP.HCM (theo quyết định 1547 của Thủ tướng Chính phủ).
Đề tài Độc lập cấp Nhà nước, mã số ĐTĐL.2012-T/25 mang tên Nghiên cứu đề xuất các giải pháp thủy lợi phục vụ sản xuất lúa vụ Thu Đông ở Đồng bằng sông Cửu Long do Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam là cơ quan chủ trì, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam là cơ quan thực hiện đề tài, GS.TS. Tăng Đức Thắng làm chủ nhiệm đề tài đã được Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức nghiệm thu cấp Nhà nước (theo Quyết định thành lập Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước số 99/QĐ-BKHCN ngày 17/01/2017 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.
Đề tài Độc lập cấp Nhà nước, mã số ĐTĐL2007T/47 mang tên "Nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của quá trình phát triển kinh tế xã hội tới môi trường sông Thị Vải và vùng phụ cận. Đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường"
181-192/201 tin
Liên kết web